Wszystko co o urlopie powinien wiedzieć każdy pracownik o pracodawca
Autor: Monika Smulewicz, menedżer działu usług kadrowo - płacowych, w firmie outsourcingowej FPA Group
|
|
- 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
- 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony 10 lat i więcej.
Uprawnienia pracownicze zawarte w ogólnie obowiązujących przepisach prawa pracy mają charakter uprawnień minimalnych. Pracodawca w wewnątrzzakładowych przepisach prawa pracy może ustalić wyższy wymiar urlopu.
Do okresu zatrudnienia w celu ustalenia wymiaru urlopu wypoczynkowego zaliczamy:
- wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy;
- w przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy zaliczeniu podlega również okresy nie zakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem stosunku pracy;
- okresy za które pracownik zachowuje prawo do odszkodowania w przypadku skróconego okresu wypowiedzenia, jeżeli pracownik nie podjął w tym czasie pracy;
- okresy pozostawania bez pracy, za który przyznano odszkodowanie pracownikowi przywróconemu do pracy;
- okresy urlopu wychowawczego;
- okresy urlopu bezpłatnego, którego udzielono pracownikowi w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy, przez okres ustalony w porozumieniu zawartym pomiędzy tymi pracodawcami;
- okres pobierania zasiłków i stypendiów dla bezrobotnych;
- okres zasadniczej, zawodowej i nadterminowej służby wojskowej;
- okres pracy w policji, straży granicznej, straży pożarnej;
- okresów prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, na podstawie art. 1 ustawy z dnia 20.07.1990 r.);
- inne okresy, które w myśl ogólnie obowiązujących przepisów podlegają uwzględnieniu do stażu pracy, od którego uzależnione są uprawnienia pracownicze;
- okresy ukończonej nauki w szkole:
Ø zakończoną naukę w ZSZ w wymiarze przewidzianym programem nauczania, nie więcej jednak jak 3 lata;
Ø zakończoną naukę w średniej szkole zawodowej w wymiarze przewidzianym programem nauczania, nie więcej jednak jak 5 lat;
Ø zakończoną naukę w średniej szkole zawodowej dla absolwentów ZSZ w wymiarze 5 lat;
Ø zakończoną naukę w średniej szkole ogólnokształcącej - 4 lata;
Ø zakończoną naukę w szkole policealnej - 6 lat;
Ø ukończoną szkołę wyższą - 8 lat.
Do okresu zatrudnienia od którego uzależniony jest wymiar urlopu nie zaliczamy:
- okresów pracy na podstawie umów cywilnoprawnych;
- okresów prowadzenia działalności gospodarczej.
Przykład I - wyliczenie stażu pracy:
Pracownik ukończył studia w lipcu 2005r.
Był zatrudniony u poprzednich pracodawców:
- od 12-06-2006 do 11-09-2006;
- od 19-09-2006 do 11-12-2006.
Data zatrudnienia w bieżącym zakładzie pracy 01-02-2007
Obliczamy pierwszy okres pracy:
|
| 2006 | 09 | 11 |
| - | 2006 | 06 | 12 |
|
| 0 | 02 | 29 |
Obliczamy drugi okres pracy:
|
| 2006 | 12 | 11 |
| - | 2006 | 09 | 19 |
|
| 0 | 02 | 22 |
Obliczamy łączny staż pracy, od którego uzależniony jest wymiar urlopu:
|
| o | 02 | 29 | pierwsza praca |
|
| 0 | 02 | 22 | druga praca |
| + | 8 | 00 | 00 | studia |
|
| 8 | 05 | 21 | Łączny staż do urlopu |
Obliczamy, kiedy pracownik nabędzie prawo do urlopu w wyższym wymiarze:
|
| 2007 | 02 | 01 | Data zatrudnienia |
| - | 8 | 05 | 21 | Łączny staż do urlopu |
|
| 1998 | 08 | 10 | Ustalamy datę „0" |
| + | 10 |
|
|
|
|
| 2008 | 08 | 10 | Data nabycia prawa do urlopu w wymiarze 26 dni |
Do 09-08-2008 pracownikowi przysługuje urlop w wymiarze 20 dni urlopu.
Z dniem 10-08-2008 pracownik nabywa prawo do urlopu w wymiarze 26 dni.
W sytuacji, gdyby pracownik chciał skorzystać z urlopu przed 10-08-2008 pracodawca udzieli mu urlopu w wymiarze 20 dni, lub proporcjonalnie z wymiaru 20 dni (gdyby pracownik zatrudniony był w niepełnym wymiarze czas pracy lub jego okres zatrudnienia w danym roku byłby krótszy niż 12 miesięcy).
W sytuacji, gdyby pracownik chciał skorzystać z urlopu po 10-08-2008 pracodawca udzieli mu urlopu w wymiarze 26 dni, lub proporcjonalnie z wymiaru 26 dni (gdyby pracownik zatrudniony był w niepełnym wymiarze czas pracy lub jego okres zatrudnienia w danym roku byłby krótszy niż 12 miesięcy).
Gdyby pracownik do tego czasu wykorzystał urlop w wymiarze 20 dni, przysługiwałby mu urlop uzupełniający w wymiarze 6 dni.
|
|
Przykład II - wyliczenie stażu pracy przy nakładającym się okresie pracy i nauki:
Pracownik ukończył 4 letnie liceum zawodowe
Studiował w okresie od 01-02 2002 do 17-02-2007
Był zatrudniony u poprzednich pracodawców:
- od 01-04-2001 do 07-01-2002;
- od 17-01-2002 do 31-12-2003;
- od 17-05-2004 do 12-12-2005;
- od 05-04-2006 do 10-12-2006.
Data zatrudnienia w bieżącym zakładzie pracy 12-12-2006.
W przedstawionym przykładzie mamy do czynienia z pokrywającymi się ze sobą okresami pracy i nauki.
Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.
W tym celu musimy porównać, czy korzystniejsze będzie dla pracownika zaliczenie okresu nauki w szkole niższego szczebla oraz okresów pracy po ukończeniu danego poziomu wykształcenia, czy może korzystniejsze będzie zaliczenie okresu nauki w szkole wyższego szczebla oraz okresów pracy niepokrywających się z okresem nauki.
Wariant I liceum + zatrudnienie
Obliczamy pierwszy okres pracy:
|
| 2002 | 01 | 07 |
| - | 2001 | 04 | 01 |
|
| 0 | 09 | 06 |
Obliczamy drugi okres pracy:
|
| 2003 | 12 | 03 |
| - | 2002 | 01 | 17 |
|
| 1 | 11 | 14 |
Obliczamy trzeci okres pracy:
|
| 2005 | 12 | 12 |
| - | 2004 | 05 | 17 |
|
| 1 | 06 | 25 |
Obliczamy czwarty okres pracy:
|
| 2006 | 12 | 10 |
| - | 2006 | 04 | 05 |
|
| 0 | 08 | 05 |
Obliczamy łączny staż pracy:
|
| 0 | 09 | 06 | pierwsza praca |
|
| 1 | 11 | 14 | druga praca |
|
| 1 | 06 | 25 | trzecia praca |
|
| 0 | 08 | 05 | czwarta praca |
| + | 4 | 00 | 00 | liceum |
|
| 8 | 11 | 20 | Łączny staż do urlopu |
Obliczamy, kiedy pracownik nabędzie prawo do urlopu w wyższym wymiarze:
|
| 2006 | 12 | 12 | Data zatrudnienia |
| - | 8 | 11 | 20 | Łączny staż do urlopu |
|
| 1998 | 01 | 22 | Ustalamy datę „0" |
| + | 10 |
|
|
|
|
| 2007 | 12 | 22 | Data nabycia prawa do urlopu w wymiarze 26 dni |
Wariant II studia + zatrudnienie nie pokrywające się ze studiami
W tym wariancie, wyliczając staż pracy do urlopu wypoczynkowego, uwzględniamy okres studiów oraz okresy pracy niepokrywające się ze studiami.
Poniższy diagram ilustruje poszczególne okresy pracy i ich pokrycie się ze studiami.
Obliczamy pierwszy okres pracy, który nie pokrywa się ze studiami:
|
| 2002 | 01 | 07 |
| - | 2001 | 04 | 01 |
|
| 0 | 09 | 06 |
Obliczamy drugi okres pracy, w części nie pokrywającej się ze studiami:
|
| 2002 | 01 | 31 |
| - | 2002 | 01 | 17 |
|
| 0 | 0 | 14 |
Trzeci oraz czwarty okres pracy pomijamy ponieważ w całości pokrywają się ze studiami.
Obliczamy łączny staż pracy:
|
| 0 | 09 | 06 | pierwsza praca |
|
| 0 | 0 | 14 | druga praca |
| + | 8 | 00 | 00 | studia |
|
| 8 | 09 | 20 | Łączny staż do urlopu |
Obliczamy, kiedy pracownik nabędzie prawo do urlopu w wyższym wymiarze:
W tym przypadku datę „0" obliczamy na dzień po zakończeniu studiów, a nie na dzień zatrudnienia, ponieważ pracownik staje się absolwentem wyższej uczelni już jako nasz pracownik.
W związku tym, że okres pracy w bieżącym zakładzie pracy oraz okres studiów pokrywają się ze sobą, do stażu pracy zaliczamy albo okres pracy, albo okres nauki (w części pokrywającej się) w zależności od tego co jest dla pracownika korzystniejsze.
|
| 2007 | 02 | 18 | Dzień po ukończeniu studiów |
| - | 8 | 09 | 20 | Łączny staż do urlopu |
|
| 1998 | 04 | 28 | Ustalamy datę „0" |
| + | 10 |
|
|
|
|
| 2008 | 04 | 28 | Data nabycia prawa do urlopu w wymiarze 26 dni |
W przedstawionym przykładzie korzystniejszy dla pracownika jest wariant I, czyli zaliczenie do stażu pracy wszystkich okresów pracy okresu ukończonej nauki w szkole niższego szczebla.
Pracownik nabędzie prawo do urlopu w wymiarze 26 dni 22.12.2007 r.
Zasady udzielania urlopu
|
|
- pracownik ma prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego;
- pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu;
- pracodawca jest zobowiązany udzielić pracownikowi urlopu w roku, w którym uzyskał on do niego prawo;
- na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części, w takim przypadku jedna część urlopu musi obejmować co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych;
- część urlopu nie wykorzystaną z powodu usprawiedliwionej nieobecności pracodawca udziela pracownikowi w terminie późniejszym;
- urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy w danym dniu;
- jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy;
- wymiar urlopu pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru zatrudnienia;
- pracownikowi który wykorzystał urlop wypoczynkowy, a następnie uzyskał prawo do urlopu w wyższym wymiarze przysługuje urlop uzupełniający;
- pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jest to uzasadnione potrzebami pracodawcy, których nie dało się przewidzieć przed rozpoczęciem urlopu, w takim przypadku pracodawca zobowiązany jest pokryć koszty poniesione przez pracownika w związku z odwołaniem z urlopu;
- w przypadku nie wykorzystania urlopu przez pracownika w danym roku kalendarzowym, należy go udzielić najpóźniej do końca I kwartału następnego roku kalendarzowego.
Urlop na żądanie
- pracodawca jest zobowiązany udzielić na żądanie pracownika we wskazanym przez niego terminie urlopu w wymiarze nie przekraczającym 4 dni w ciągu roku;
- pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu;
- łączny wymiar urlopu udzielanego w oparciu o Art. 1672 nie może przekroczyć 4 dni w roku kalendarzowym , niezależnie od ilości pracodawców, u których pracownik pracował w danym roku kalendarzowym.
Niewykorzystany urlop a ustanie stosunku pracy
- w przypadku wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę pracownik jest zobowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop wypoczynkowy, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu;
- w przypadku niewykorzystania przez pracownika urlopu w całości lub w części, w związku z zakończeniem stosunku pracy przysługuje mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy;
§ wypłata ekwiwalentu nie jest wymagana w przypadku nawiązania kolejnego stosunku pracy z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu poprzedniego stosunku pracy.
Zasada 1.
Pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy przysługuje urlop proporcjonalny do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Niepełny dzień urlopu zaokrąglamy w górę do pełnego dnia (Podstawa: art. 154 § 2 KP).
Pamiętaj !
Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy w danym dniu.
Przy udzielaniu urlopu zgodnie z tą zasadą jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.
Przykłady:
- Pracownikowi zatrudnionemu w wymiarze czasu pracy ½ etatu wymiar urlopu proporcjonalny do wymiaru zatrudnienia ustala się następująco:
§ ½ etatu
20 x ½ = 10
26 x ½ = 13
- Pracownikowi zatrudnionemu w wymiarze czasu pracy ¼ etatu wymiar urlopu proporcjonalny do wymiaru zatrudnienia ustala się następująco:
§ ¼ etatu
20 x ¼ = 5
26 x ¼ = 6,5 -> 7
- Pracownikowi zatrudnionemu w wymiarze czasu pracy ¾ etatu wymiar urlopu proporcjonalny do wymiaru zatrudnienia ustala się następująco:
§ ¾ etatu
20 x ¾ = 15
26 x ¾ = 19,5 -> 20
- Pracownikowi zatrudnionemu w wymiarze czasu pracy 4/5 etatu wymiar urlopu proporcjonalny do wymiaru zatrudnienia ustala się następująco:
§ 4/5 etatu
20 x 4/5 = 16
26 x 4/5 = 20,8 -> 21
Zasada 2.
Pracownikowi zatrudnionemu u dotychczasowego pracodawcy w danym roku kalendarzowym przysługuje urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia u tego pracodawcy, chyba że przed ustaniem stosunku pracy pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub wyższym wymiarze.
Przy ustalaniu urlopu proporcjonalnego kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi. Niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca. Przy ustalaniu urlopu proporcjonalnego niepełny dzień urlopu zaokrąglamy w górę do pełnego dnia.
Przykłady:
- Pracownik zostaje zatrudniony na podstawie umowy na okres próbny w okresie 01.01.2010 - 31.03.2010, przysługujący mu urlop wypoczynkowy oblicz się następująco:
20 : 12 = 1,666 x 3 = 4,98 -> 5 dni
26 : 12 = 2,166 x 3 = 6,5 -> 7 dni
- Pracownik zostaje zatrudniony na podstawie umowy na czas zastępstwa w okresie 03.01.2010 - 02.04.2010, przysługujący mu urlop wypoczynkowy oblicz się następująco:
20 : 12 x 4 = 6,66 -> 7 dni
26 : 12 x 4 = 8,66 -> 9 dni
- Pracownik zatrudniony na podstawie umowy na czas nieokreślony od dnia 01.01.2009 r., w wymiarze czasu pracy 7/8 etatu składa wniosek o rozwiązanie stosunku pracy z dniem 30.11.2010 r., przysługujący mu urlop wypoczynkowy w roku 2010 oblicza się następująco:
7/8 etatu 20 x 7/8 = 17,5 -> 18 dni
18 : 12 x 11 = 16,5 -> 17 dni
7/8 etatu 26 x 7/8 = 22,75 -> 23 dni
23 : 12 x 11 = 21,08 -> 22 dni
Zasada 3.
Pracownikowi zatrudnionemu u kolejnego pracodawcy, w danym roku kalendarzowym, przysługuje urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym;
- w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego - w wymiarze proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego;
- w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego - w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym, chyba, że pracownik ten wykorzystał urlop wypoczynkowy w wyższym wymiarze u poprzedniego pracodawcy.
Jeżeli pracownik wykorzystał urlop w wyższym wymiarze u poprzedniego pracodawcy, u kolejnego pracodawcy przysługuje urlop w odpowiednio niższym wymiarze.
Łączny wymiar urlopu nie może być niższy niż wynikający z okresu przepracowanego u wszystkich pracodawców w danym roku kalendarzowym.
Przy ustalaniu urlopu proporcjonalnego kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi. Niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca. Przy ustalaniu urlopu proporcjonalnego niepełny dzień urlopu zaokrąglamy w górę do pełnego dnia.
W przypadku, gdy ustanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy i nawiązanie stosunku pracy u kolejnego pracodawcy następuje w tym samym miesiącu, zaokrąglenia do pełnego miesiąca dokonuje tylko dotychczasowy (pierwszy) pracodawca.
Przykłady:
- Zatrudnienie pracownika następuje z dniem 25.05.2005. U poprzedniego pracodawcy przepracował okres od 01.01.2010 do 17.05.2010 - na świadectwie mamy informację, że wykorzystał urlop w wymiarze 17 dni. Przysługujący mu urlop wypoczynkowy oblicza się następująco:
20 : 12 x 7 = 11,66 - > 12 / 20 - 17 = 3
26 : 12 x 7 = 15,16 -> 16 / 26 - 17 = 9
Zasada 4.
Pracownikowi powracającemu do pracy w ciągu roku kalendarzowego po przerwie trwającej co najmniej 1 miesiąc z powodu:
- urlopu bezpłatnego;
- urlopu wychowawczego;
- odbywania zasadniczej służby wojskowej lub jej form zastępczych;
- tymczasowego aresztowania;
- odbywania kary pozbawienia wolności;
- nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.
przysługuje urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu wykonywania pracy.
Przy ustalaniu urlopu proporcjonalnego kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi, a niepełny dzień urlopu zaokrąglamy w górę do pełnego dnia.
Wymiar urlop pracownika powracającego do pracy w ciągu roku kalendarzowego ulega więc proporcjonalnemu obniżeniu, chyba ze przed rozpoczęciem tego okresu pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu wyższym wymiarze.
Jeżeli wymienione powyżej nieobecności w pracy obejmują części miesięcy kalendarzowych, przy proporcjonalnym obniżeniu wymiaru urlopu wypoczynkowego, zgodnie z art. 155 2 § 2 KP, za miesiąc uważa się łącznie 30 dni.
Przykłady:
- Pracownik wraca do pracy po trwającym od 01.01. urlopie wychowawczym 01-12-2005. Ma prawo do urlopu w wymiarze 26 dni. Przysługuje mu prawo do urlopu jedynie za grudzień. Urlop należny obliczamy następująco:
26:12 x 1 = 2,166 -> 3 dni
- Pracownik ma prawo do 20 dni urlopu, zostaje tymczasowo aresztowany od 17-09-2005 do 14-11-2005.
Ponieważ nieobecność przypada na przełomie miesięcy liczymy wielokrotność kolejnych 30 dni nieobecności, czyli w tym przypadku pozbawiamy pracownika prawa do 1/12 urlopu. Urlop należny obliczamy następująco:
20:12 x 11 = 18,333 -> 19 dni
Pamiętaj !
Niepełny dzień urlopu obliczony zgodnie z zasadami proporcjonalności zaokrągla się w górę do pełnego dnia, jednakże urlop pracownika nie może przekroczyć wymiaru przewidzianego w Art. 154 § 1.
Pierwszy rok pracy a prawo do urlopu.
W przypadku pracownika podejmującego pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym w którym podjął pracę przysługuje mu urlop w wymiarze 1/12 z upływem każdego miesiąca.
Z każdym następnym rokiem kalendarzowym pracownik nabywa prawo do urlopu w pełnym wymiarze.
Przykład 1:
Pracownik rozpoczął zatrudnienie 01-05-2006.
Jego prawo do urlopy kształtuje się następująco:
| Data nabycia prawa | 31.05 | 30.06 | 31.07 | 31.08 | 30.09 | 31.10 | 30.11 |
| Urlop należny | 1/12 | 2/12 | 3/12 | 4/12 | 5/12 | 6/12 | 7/12 |
Przykład 2:
Pracownik rozpoczął zatrudnienie 15-04-2006.
Jego prawo do urlopy kształtuje się następująco:
| Data nabycia prawa | 14.05 | 14.06 | 14.07 | 14.08 | 14.09 | 14.10 | 14.11 |
| Urlop należny | 1/12 | 2/12 | 3/12 | 4/12 | 5/12 | 6/12 | 7/12 |
Przy udzielaniu urlopu w pierwszym roku pracy nie ma podstaw prawnych do zaokrąglenia urlopu należnego do pełnych dni. Obecnie stosuje się trzy wykładnie:
Omówimy je na przykładzie urlopu należnego z upływem pierwszego miesiąca pracy:
Interpretacja I
20:12 = 1,666 -> 2 ( dokonujemy zaokrąglenia do pełnych dni)
Interpretacja II.
20:12=1,66
ponieważ jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy przeliczamy urlop na godziny
1,666 x 8 h = 13,28 h - > 14 h (zaokrąglamy w górę do pełnych godzin)
Interpretacja III
20:12=1,66
ponieważ jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy przeliczamy urlop na godziny
1,66 x 8 h = 13,28 h - > 13 h i 17 minut (przeliczamy dokładnie na godziny i minuty)
|
|
Przydatne orzecznictwo:
Wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2001 r. sygn. I PKN 367/00
Roszczenie o udzielenie urlopu wypoczynkowego przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne (art. 291 § 1 KP), przy czym rozpoczęcie biegu tego terminu następuje bądź z końcem roku kalendarzowego, za który urlop przysługuje (art. 161 KP), bądź najpóźniej z końcem pierwszego kwartału roku następnego, jeżeli urlop został przesunięty na ten rok z przyczyn leżących po stronie pracownika lub pracodawcy (art. 168 KP).
Wyrok SN z dnia 5 grudnia 2000 r. sygn. I PKN 121/00
Zawiadomienie pracodawcy o rozpoczęciu zaległego urlopu wypoczynkowego nie usprawiedliwia nieobecności pracownika w pracy.
Naruszenie przez pracodawcę obowiązku udzielania pracownikowi urlopu wypoczynkowego za dany rok do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego, nie uprawnia pracownika do rozpoczęcia po tym terminie urlopu bez zgody pracodawcy.
Wyrok SN z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. I PK 128/06
1. Wniosek o udzielenie urlopu „na żądanie" (art. 1672 k.p.) powinien być zgłoszony najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, jednak do chwili przewidywanego rozpoczęcia pracy przez pracownika według obowiązującego go rozkładu czasu pracy.
2. Regulamin pracy albo przyjęta u pracodawcy praktyka zakładowa (zwyczaj) mogą przewidywać późniejsze zgłoszenie wniosku o udzielenie urlopu „na żądanie".
Wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2001 r. sygn. I PKN 367/00
Roszczenie o udzielenie urlopu wypoczynkowego przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne (art. 291 § 1 KP), przy czym rozpoczęcie biegu tego terminu następuje bądź z końcem roku kalendarzowego, za który urlop przysługuje (art. 161 KP), bądź najpóźniej z końcem pierwszego kwartału roku następnego, jeżeli urlop został przesunięty na ten rok z przyczyn leżących po stronie pracownika lub pracodawcy (art. 168 KP).
Uchwała SN z dnia 20 sierpnia 1997 r., sygn. III ZP 26/97
W przypadku rozwiązania stosunku pracy i niewykorzystania z tego powodu urlopu wypoczynkowego nabytego w pełnym wymiarze (art. 153 § 3 kp) pracownikowi przysługuje od dotychczasowego pracodawcy ekwiwalent pieniężny odpowiadający urlopowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku, w którym rozwiązano stosunek pracy, także w sytuacji, gdy nastąpiło to w związku z nabyciem przez pracownika uprawnień emerytalnych (art. 171 § 1 kp w związku z art. 1551 § 1 pkt 1 kp).
Wyrok SN z 20 sierpnia 2001 r., sygn. I PKN 590/00
Artykuł 163 § 1 Kodeksu pracy nie przewiduje formy pisemnej dla składanych przez pracowników wniosków o urlop wypoczynkowy. Oznacza to, że pracownicy mają składać te wnioski w sposób przyjęty w zakładzie pracy.